Świętowanie niedzieli – Msza sobotnia

Czy Msza Święta w sobotę wieczorem zawsze liczy się jako niedzielna?

W jakich sytuacjach uczestnictwo we Mszy w sobotni wieczór wypełnia obowiązek uczestnictwa w niedzielnej Eucharystii?

Czy w razie wyjazdu w niedzielę mogę wziąć udział we Mszy sprawowanej w sobotę wieczorem? W jakich sytuacjach uczestnictwo w takiej Eucharystii wypełnia obowiązek katolickiego świętowania niedzieli? Czy Msza Święta w sobotę wieczór musi być odprawiana z formularza liturgii niedzielnej, by liczyła się jako niedzielna? To pytania, które zadaje sobie wielu katolików. Dlatego warto sięgnąć do źródeł i zapytać, co na ten temat mówią dokumenty Kościoła.

Na początku trzeba zwrócić uwagę na to, co na temat niedzielnego bądź sobotniego uczestnictwa we Mszy mówi Pismo Święte. W Dziejach Apostolskich (20, 7) czytamy, że uczniowie Pana Jezusa zbierali się w pierwszym dniu po szabacie na „łamaniu chleba”. Autor Listu do Hebrajczyków prosi, by nie opuszczać niedzielnego spotkania (por. Hbr 10, 25). Kościół w pierwszych wiekach mówił o uczestnictwie w niedzielnej Mszy św. jako o potrzebie duchowej. Z czasem jednak pojawiło się u wiernych zobojętnienie i wtedy dokumenty Kościoła zaczęły nauczać o obowiązku uczestnictwa w niedzielnej Eucharystii. W 300 r. synod w Elwirze wskazywał na ścisły związek uczestnictwa w niedzielnej Mszy z przynależnością do społeczności wiernych.

Z perspektywy kościelnego prawa sprawa jest oczywista – uczestnictwo we Mszy Świętej w sobotę wieczór zawsze wypełnia obowiązek uczestnictwa we Mszy niedzielnej, co w praktyce oznacza, że jeśli wzięliśmy udział w Mszy w sobotę wieczorem, to nieobecność na Mszy następnego dnia nie pociąga za sobą grzechu, nawet lekkiego. Mówi o tym kanon 1248 Kodeksu Prawa Kanonicznego:

Nakazowi uczestniczenia we Mszy Świętej czyni zadość ten, kto bierze w niej udział, gdziekolwiek jest odprawiana w obrządku katolickim, bądź w sam dzień świąteczny, bądź też wieczorem dnia poprzedzającego /KPK kan. 1248/

W praktyce oznacza to, że nie musimy mieć specjalnego powodu uniemożliwiającego uczestnictwo we Mszy w niedzielę, by ta sobotnia miała wartość niedzielnej. Co więcej, gdyby nawet okazało się, że w kościele, do którego udamy się na Mszę w sobotę wieczorem, Eucharystia nie byłaby odprawiana z formularza niedzielnego (Msza odprawiana jest z konkretnych teksów z Mszału – każda Niedziela w ciągu roku liturgicznego posiada własne teksty modlitw i zestaw czytań), również w takiej sytuacji nasz obowiązek uczestnictwa w niedzielnej Eucharystii został wypełniony. Z tego jednak powodu warto, by w parafiach w soboty wieczorem odprawiano Mszę z liturgii niedzieli. Od jakiegoś czasu w naszej parafii sobotnia Msza wieczorna właśnie odprawiana jest z formularza niedzielnego.

Czym innym jest kwestia zaistnienia grzechu nieobecności na niedzielnej Mszy, a czym innym świadome świętowanie niedzieli. To temat znacznie szerszy, bo świętowanie niedzieli to nie tylko uczestnictwo w Eucharystii, ale również czas odpoczynku, czas zupełnie inny w ciągu całego tygodnia, czas radości i posiadający szczególny charakter świętowania. O świętowaniu dnia Pańskiego i jego miejscu w życiu katolika mówi list apostolski „Dies Domini” Jana Pawła II. W tekście tym czytamy m.in., że Eucharystia niedzielna ma szczególny wymiar dla budowania jedności Kościoła powszechnego.

Eucharystia niedzielna, która wiąże się z obowiązkiem uczestnictwa całej wspólnoty i odznacza szczególnie uroczystym charakterem, właśnie dlatego że jest sprawowana w «dniu, w którym Chrystus zwyciężył śmierć i dał nam udział w życiu wiecznym», ukazuje szczególnie wyraziście swój wymiar eklezjalny (kościelny) i jawi się jako pierwowzór innych liturgii eucharystycznych. Każda wspólnota, gromadząc wszystkich swoich członków na «łamaniu chleba», uświadamia sobie, że jest miejscem, w którym urzeczywistnia się konkretnie tajemnica Kościoła. W tej samej liturgii wspólnota otwiera się także na komunię z Kościołem powszechnym, prosząc Ojca, aby «pamiętał o Kościele rozproszonym po całym świecie» i pozwolił mu wzrastać – w jedności wszystkich wiernych z Papieżem i pasterzami poszczególnych Kościołów – do doskonałej miłości. („Dies Domini”)

W praktyce jednak uczestnictwo we Mszy Świętej w sobotę wieczorem może być liturgicznym otwarciem świętowania Dnia Pańskiego w życiu katolika i nie stoi w żaden sposób w sprzeczności z uczestnictwem we Mszy w niedzielę.

Podsumowując:

  • każde uczestnictwo w Mszy wieczornej w sobotę jest równoznaczne w uczestnictwie w niedzielnej Mszy Świętej,
  • sobotnie uczestnictwo we Mszy świętej powinno otworzyć nas na świętowanie Niedzieli przez cały ten czas,
  • nie jest konieczne użycie formularza niedzielnego, lecz bardzo dobrze byłoby, gdyby tak było – w naszej parafii odprawiamy właśnie z formularza niedzielnego,
  • uczestnictwo w niedzielnej Mszy, to nie do końca świadome świętowanie niedzieli – obecność na Mszy jest szczytem tego świętowania, lecz cały dzień ma być jednym wielkim świętem, dniem innym od pozostałych dni tygodnia,
  • jeśli to możliwe lepiej jest gdy uczestniczymy w Niedzielę we Mszy świętej, gdyż wówczas gromadzi się na wspólnej modlitwie Kościół jako parafia, gdzie możemy doświadczyć jedności Kościoła który razem spotyka się na Liturgii

autor: Paweł Cieczko

Udostępnij innym poprzez: